Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Çocuk Psikiyatrisi) Kliniği
Kliniğimiz Hakkında
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, tıp fakültesi mezuniyeti sonrası dört yıllık uzmanlık eğitimi ile kazanılan bir tıp dalıdır. Kliniğimizde, doğumdan 18 yaşın tamamlanmasına kadar olan dönemde bebek, çocuk ve ergenlerin duygusal, davranışsal, bilişsel ve gelişimsel alanlardaki güçlükleri değerlendirilmekte ve tedavi edilmektedir.
Çocukluk çağı ruh sağlığı sorunları, erişkinlerdeki tablolardan farklı olarak gelişimsel bir zemin üzerinde ortaya çıkar. Üç yaşındaki bir çocukta olağan kabul edilen bir davranış, sekiz yaşındaki bir çocukta bir güçlüğün işareti olabilir. Bu nedenle kliniğimizde değerlendirme yalnızca mevcut yakınmalara değil; çocuğun yaşına, gelişim düzeyine, mizacına, aile ilişkilerine, okul yaşantısına ve sosyal çevresine bütüncül bir bakışla yapılır. Amacımız yalnızca belirtileri gidermek değil, çocuğun gelişimsel potansiyelini en üst düzeye çıkarmak ve ailenin bu süreçteki taşıyıcı gücünü desteklemektir.
Hastanemizin kadın doğum ve çocuk hastalıkları alanındaki kurumsal kimliğine uygun olarak kliniğimiz, özellikle bebeklik ve okul öncesi dönem ruh sağlığı, riskli gebelik ve doğum öyküsü olan bebeklerin gelişimsel izlemi ve anne-bebek ilişkisinin desteklenmesi konularında da hizmet vermektedir.
Hangi Yaş Grubuna Hizmet Veriyoruz?
Kliniğimize 0 ile 18 yaş arasındaki tüm çocuk ve ergenler başvurabilir. Bebeklik dönemi (0-3 yaş) başvuruları, uygun tanı ve müdahale yöntemleri farklılık gösterdiğinden ayrı bir uzmanlık alanı olarak ele alınır ve bu yaş grubunda değerlendirme büyük ölçüde ebeveyn görüşmesi, gelişimsel öykü ve etkileşim gözlemi üzerinden yürütülür.
Hangi Durumlarda Başvurulmalı?
Aşağıdaki durumlar, bir çocuk ve ergen psikiyatristi değerlendirmesinin yararlı olabileceğine işaret eder:
Bebeklik ve okul öncesi dönemde (0-6 yaş)
- Konuşma ve dil gelişiminde gecikme, ismine tepki vermeme, göz teması ve ortak ilgide azalma
- Okula gitmek istememe, karın ağrısı ve baş ağrısı gibi tekrarlayan bedensel yakınmalar
- Kaygı, korkular, tekrarlayıcı davranışlar, tikler
- Akran ilişkilerinde sorunlar, akran zorbalığına uğrama ya da zorbalık uygulama
- Kurallara uymama, saldırganlık, yalan söyleme
Ergenlik döneminde (12-18 yaş)
- Sürekli mutsuzluk, ilgi kaybı, içe kapanma, umutsuzluk
- Kendine zarar verme davranışları, ölümle ilgili düşünceler
- Yeme ve beden algısıyla ilgili sorunlar, aşırı kilo verme çabası
- Uyku düzeninde bozulma, okul başarısında ani düşüş
- Yoğun kaygı, panik atak, sosyal ortamlardan kaçınma
- Ekran ve oyun kullanımının denetlenememesi, madde kullanımı kaygısı
- Riskli davranışlar, aile ve çevreyle sürekli çatışma
Ayrıca boşanma, kayıp ve yas, ihmal ve istismar, kaza, doğal afet ya da ağır bedensel hastalık gibi zorlayıcı yaşam olaylarının ardından çocuğun ruhsal açıdan değerlendirilmesi koruyucu bir yaklaşımdır.
Değerlendirme ve Tedavisini Yürüttüğümüz Başlıca Tanı Grupları
- Nörogelişimsel bozukluklar: Otizm spektrum bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, özgül öğrenme bozukluğu, zihinsel yetiyitimi, dil ve konuşma bozuklukları, tik bozuklukları ve Tourette sendromu
- Kaygı bozuklukları: Ayrılma kaygısı bozukluğu, sosyal kaygı bozukluğu, yaygın anksiyete bozukluğu, özgül fobiler, seçici konuşmazlık, panik bozukluğu
- Duygudurum bozuklukları: Depresyon, yıkıcı duygudurum düzensizliği bozukluğu, iki uçlu duygudurum bozukluğu
- Travma ve stresle ilişkili bozukluklar: Travma sonrası stres bozukluğu, uyum bozuklukları, tepkisel bağlanma bozukluğu
- Obsesif kompulsif bozukluk ve ilişkili bozukluklar
- Yıkıcı davranış bozuklukları: Karşıt olma karşı gelme bozukluğu, davranım bozukluğu
- Beslenme ve yeme bozuklukları: Anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza, tıkınırcasına yeme bozukluğu, bebeklik ve erken çocukluk dönemi beslenme sorunları
- Dışa atım bozuklukları: Enürezis (alt ıslatma) ve enkoprezis (dışkı kaçırma)
- Uyku ile ilişkili sorunlar
- Bedensel belirti bozuklukları ve psikosomatik tablolar
- Psikotik bozukluklar
- Madde kullanımı ve davranışsal bağımlılıklar: Ekran, oyun ve sosyal medya kullanımıyla ilgili sorunlar
Değerlendirme Süreci: İlk Görüşmede Ne Olur?
İlk görüşme, tanı koymaktan önce çocuğu ve ailesini anlamayı amaçlayan kapsamlı bir psikiyatrik değerlendirmedir ve genellikle diğer polikliniklere göre daha uzun sürer.
Bu görüşmede sırasıyla şunlar yapılır:
1. Ebeveyn görüşmesi: Yakınmaların başlangıcı ve seyri, gebelik ve doğum öyküsü, gelişim basamakları, tıbbi öykü, uyku ve beslenme düzeni, aile yapısı ve ailedeki ruhsal hastalık öyküsü ayrıntılı olarak alınır.
2. Çocukla görüşme:Çocuğun yaşına uygun biçimde, oyun, resim ya da doğrudan konuşma yoluyla bireysel görüşme yapılır. Ergenlerle görüşmenin bir bölümü, mahremiyetin korunması amacıyla aileden ayrı olarak yürütülür.
3. Ruhsal durum muayenesi ve gelişimsel gözlem
4. Ek değerlendirmeler: Gerektiğinde ölçek ve testler uygulanır, okuldan bilgi istenir, tıbbi tetkikler planlanır ya da çocuk nörolojisi, çocuk sağlığı ve hastalıkları, kulak burun boğaz ve göz gibi ilgili bölümlerle iş birliği yapılır.
5. Geri bildirim ve planlama: Değerlendirme sonuçları ve tedavi seçenekleri aile ile paylaşılır, izlem planı birlikte oluşturulur.
Tanı, tek bir görüşmede kesinleşmeyebilir. Özellikle küçük yaş grubunda ve gelişimsel değerlendirmelerde birden fazla görüşme ve gözlem gerekebilir.
Tedavi Yaklaşımlarımız
Kliniğimizde tedavi planı, çocuğun yaşına, tanısına, belirtilerinin şiddetine ve ailenin gereksinimlerine göre bireysel olarak oluşturulur. Kanıta dayalı yöntemler esas alınır.
Psikoeğitim ve danışmanlık: Aileye ve uygun olduğunda çocuğa, tanının doğası, seyri ve baş etme yolları hakkında anlaşılır bilgi verilir. Bilgilendirme, tedavinin ilk ve vazgeçilmez basamağıdır.
Psikoterapiler: Yaşa ve tanıya göre bilişsel davranışçı terapi, oyun temelli müdahaleler, davranışçı yöntemler, travma odaklı yaklaşımlar ve destekleyici görüşmeler uygulanır.
Ebeveyn temelli müdahaleler: Özellikle okul öncesi dönemde tedavi çoğunlukla çocuk üzerinden değil, ebeveynin yönlendirilmesiyle yürütülür. Ebeveyn beceri eğitimi, davranış yönetimi teknikleri ve ebeveyn-çocuk etkileşiminin desteklenmesi bu kapsamdadır.
İlaç tedavisi: Her başvuruda ilaç başlanması söz konusu değildir. İlaç tedavisi, belirtilerin çocuğun günlük yaşamını, okul başarısını ve ilişkilerini belirgin biçimde etkilediği durumlarda, yararları ve olası yan etkileri aileyle ayrıntılı olarak konuşulduktan sonra planlanır ve düzenli aralıklarla gözden geçirilir. İlaç tedavisi çoğu zaman psikoterapi ve çevresel düzenlemelerle birlikte yürütülür.
Okul ve kurum iş birliği: Aileden onam alınarak okulla iletişim kurulur; sınıf içi düzenleme önerileri, özel eğitim yönlendirmeleri ve rehberlik servisiyle iş birliği sağlanır.
Konsültasyon ve liyezon hizmeti: Hastanemizde yatarak ya da ayaktan izlenen çocuklarda ortaya çıkan ruhsal güçlükler için ilgili bölümlerin talebi doğrultusunda değerlendirme yapılır. Kronik hastalık, yenidoğan yoğun bakım süreci, tekrarlayan hastane yatışları ve ağrılı girişimlerin çocuk ve aile üzerindeki ruhsal etkileri bu kapsamda ele alınır.
Adli ve resmî değerlendirmeler: Mahkeme, savcılık ve ilgili kurumların talebi üzerine yapılan değerlendirmeler ile özel eğitim ve engelli sağlık kurulu raporlarına yönelik incelemeler yürütülür.
İlk Randevunuza Gelirken
- Çocuğunuzun her iki ebeveyninin ya da yasal velisinin görüşmede bulunması, öykünün eksiksiz alınabilmesi açısından önemlidir.
- Varsa daha önceki tıbbi ve psikiyatrik raporlarınızı, tetkik sonuçlarınızı, kullandığı ilaçların listesini, gelişim ve aşı kayıtlarını yanınızda getiriniz.
- Okul karnesi, öğretmen görüşleri, defter ve resim örnekleri değerlendirmeye önemli katkı sağlar.
- Görüşmede konuşmak istediğiniz konuları önceden not almanızı öneririz.
- Çocuğunuza nereye geldiğinizi yaşına uygun ve gerçekçi bir dille açıklayınız. "Çocukların üzüntüleri ve zorlandıkları konular hakkında konuşan bir doktora gidiyoruz" gibi bir açıklama, çocuğun kaygısını azaltır. Kandırılarak getirilen çocuklarda güven ilişkisi kurmak güçleşir.
- Görüşme süresi uzun olabileceğinden, küçük çocuklar için sevdiği bir oyuncak ya da atıştırmalık getirebilirsiniz.
- Mümkün olduğunca kardeş getirmemeye özen gösteriniz.
Sık Sorulan Sorular
Çocuğumun psikiyatriye gitmesi ileride ona zarar verir mi?
Hayır. Muayene kayıtları hasta mahremiyeti kapsamında korunur. Erken dönemde alınan destek, sorunun yerleşmesini ve ilerideki güçlükleri önlemesi bakımından koruyucudur.
Bir kez ilaç başlanırsa ömür boyu kullanılır mı?
Hayır. Çocuk psikiyatrisinde ilaç tedavilerinin büyük bölümü belirli bir süre için planlanır, düzenli izlemle değerlendirilir ve uygun görüldüğünde kademeli olarak azaltılarak sonlandırılır.
Sadece test yaptırmak için başvurabilir miyim?
Testler tek başına tanı aracı değildir; klinik değerlendirmenin tamamlayıcı bir parçasıdır. Bu nedenle test uygulaması, hekim değerlendirmesi sonrasında gerekli görüldüğünde planlanır.
Çocuğum görüşmede konuşmak istemezse ne olur?
Bu çok sık karşılaşılan bir durumdur ve sorun oluşturmaz. Değerlendirme oyun, çizim ve gözlem yoluyla da sürdürülebilir.
Acil Durumlar
Çocuğunuzda kendine zarar verme davranışı, intihar düşüncesi ya da girişimi, kendisi veya başkaları için tehlike oluşturan davranışlar, ani ve ağır davranış değişikliği ya da gerçeği değerlendirmede bozulma varsa randevu beklemeden en yakın acil servise başvurunuz.
Randevu ve İletişim
Kliniğimize başvurular Merkezî Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden, ALO 182 hattından ya da hastanemiz randevu birimi aracılığıyla yapılmaktadır.
*Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.*